احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
22
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
داخلى است . مواد گوناگون از اين لوله پرپيچوخم عبور مىكنند . شيره معده ، روده ، لوزالمعده و صفرا بر آنها اثر مىكند و تغييرشان مىدهد . آنچه قابل استفاده براى سلولهاست جذب مىشود و بقيه از انتهاى آن دفع مىگردد . اگر مارى سمى كسى را بگزد ، چون زهر را در خون تزريق مىكند ، مارگزيده مىميرد . ولى اگر همان مقدار سم مار را در آب حل كنند و شخص بنوشد نمىميرد بلكه بر اثر جذب مقدار كمى از زهر در روده ممكن است دچار عارضه خفيف مسموميت گردد . در مدفوع آدمى مقدارى مواد هضم نشده وجود دارد زيرا شيرههاى گوارشى قادر به تجزيه آنها نيستند ؛ مثل سلولز كه در غذاهاى گياهى فراوان است . بنابراين درون بدن يعنى در محيط داخلى ، خون ، لنف و آب ميان بافتى . 8 - دستگاه ايمنى : دستگاه پيچيدهاى است مركب از سلول و مولكولهاى مخصوص كه عملكرد اصلى آنها تشخيص خودى از غير خودى و دفاع در برابر جانداران مهاجم يا مواد بيگانه است . سلولهاى دستگاه ايمنى ، عمدتا از انواع گلبولهاى سفيد خون و مولكولهايى از پادتنها و لنفوكينها است . تحرك تندرستى مىآورد يكى از دستگاههاى بدن كه بايد در هر شبانهروز مدتى فعاليت داشته باشد ، دستگاه حركتى است . اين دستگاه شامل تعدادى استخوان مىباشد كه تكيهگاه ديگر اعضاى بدن هستند ، و با يكديگر نيز ارتباط دارند و مفصلهايى به وجود مىآورند كه مىتوانند حركات گوناگون را امكانپذير سازند . عضلات كه بخش ديگر دستگاه حركتى را تشكيل مىدهند چنان به استخوانها متصلند كه مىتوانند با انقباض خود آنها را به حركت درآورده و نسبت به يكديگر دور و نزديك كنند و حركات اعضاى بدن را نسبت به هم و محيط اطراف و اجسام امكانپذير سازند . عضلاتى كه به استخوانها متصلند به عضلات مخطط معروفند و عموما ارادىاند ، يعنى به خواست انسان منقبض مىشوند و حركات دلخواه اعضاى بدن را باعث مىگردند . آنچه از قصاب مىخريم عضلات مخططاند ( عضله قلب ساختار مخطط مخصوص دارد و حركاتش بيرون از اراده انسان است ) عضلات غير ارادى ، مانند عضلات ديوارهى معده و رگهاى خونى . آنچه در سيرابى هست ، عضله صاف است . ما عموما براى رفت و آمد از حركات پاها ، براى غذا خوردن از دستها و براى توجه به اين سو و آن سو از حركات سر استفاده مىكنيم . اما اين حركات فقط معدودى از حدود چهارصد عضله مخطط بدن را به فعاليت وامىدارند و بسيارى از عضلات مخطط كوچك كه در ستون مهرهها وجود دارند به علت نياز كم به حركات آنها در زندگى روزمره ، وادار به فعاليت نمىشوند . از اين گذشته آن تعداد عضله مخططى را كه در زندگى روزمره به حركت درمىآوريم فعاليتشان آنقدر كم است كه به اندازه لازم به انقباض نمىافتند . تمام عضلات بدن بايد مدتى از شبانهروز در فعاليت كامل باشند تا بتوانند چنانكه بايد در سراسر عمر سالم بمانند و بهدرستى انجام وظيفه كنند . چنانكه مىدانيم در حال حاضر بيمارىهاى قلبى ، عروقى عامل اصلى مرگومير در جهانند . بهطورى كه معلوم شده اين بيمارىها سه عامل زمينهساز دارند : پرخورى ، عدم تحرك و استرس . در اين قسمت به فوائد فعاليتهاى بدنى و زيانهاى عدم تحرك اشاره مىشود . فعاليت بدنى و شركت در فعاليتهاى ورزشى مختلف ، تغييرات سودمند فيزيولوژيكى و روانشناختى به بار مىآورند . فوائد فيزيولوژيكى ورزش عبارتند از : افزايش توان انجام كارهاى بدنى ، افزايش استقامت عضلات ، كاهش تجمع چربى در بدن ، تغيير نوع چربى و ليبوپروتيين در خون . اين تغييرات فرد را تندرستتر و كيفيت زندگى را بهتر مىكنند و به سالهاى عمر نشاط مىبخشند .